#Ελληνικό 15: Ενα μεγάλο ιδιωτικό έργο με δημόσιο ρόλο
Τι σχέση έχει το The Ellinikon με το ευρωπαικό Νέο Μπάουχαους; Η Lamda απαντάει αναλυτικά στα ερωτήματα των γειτονικών Δήμων και των περιοίκων. Που πηγαν τα Ολυμπιακά ακίνητα, οεο;
Στις 18 Μαρτίου η LAMDA Development παρουσίασε το The Ellinikon ως πρότυπο «πόλης του μέλλοντος» σε εκδήλωση που διοργάνωσε σε συνεργασία με το περιοδικό The Parliament σε αίθουσα του Ευρωκοινοβουλίου μετά από πρόσκληση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρη Τσιόδρα. Η εκδήλωση «Next-generation urban development: Building the cities of tomorrow» ήταν ένα από τα δεκάδες events που πλαισιώνουν την καθημερινή λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μια ενέργεια επικοινωνιακής στοίχισης στην προσπάθεια να ιδωθεί η εμπορική ανάπτυξη ως case study ευρωπαϊκής αστικής πολιτικής. Βεβαίως, εκείνες τις ημέρες οι Βρυξέλλες ήταν απορροφημένες από τη Σύνοδο Κορυφής στις 19-20 Μαρτίου — με θέματα όπως η Ουκρανία, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, θέμματα αμυντικών δαπανών κοκ. Ετσι, η παρουσίαση του ελληνικού project ήταν εκ των πραγμάτων περιθωριακή, έχει όμως τη σημασία της.
Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα λοιπον, στις Βρυξέλλες, η LAMDA τοποθέτησε το The Ellinikon στο πλαίσιο τριών κεντρικών ευρωπαϊκών ατζέντων: της Κυκλικής Οικονομίας, του EU Green Deal και του New European Bauhaus (ΝΕΒ). Το The Ellinikon προβλήθηκε ως πόλη των 15 λεπτών, με στόχους net-zero water/waste, low-carbon κατασκευές, μεγάλο παράκτιο πάρκο και κλιματική ανθεκτικότητα — στοιχεία που συνδέονται με τις παραπάνω πολιτικές. Για όλα τα παραπάνω υπάρχουν βεβαίως επιχειρήμματα ένθεν κακείθεν, η αναφορά στο New European Bauhaus (NEB) όμως, το δημιουργικό κομμάτι του Green Deal, μοιάζει περισσότερο με brand alignment και λιγότερο με στρατηγική που απευθύνεται στην Κομισιόν και τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα χρηματοδότησης. Το NEB, δίνει προτεραιότητα σε μικρής/μεσαίας κλίμακας, συμμετοχικά, κοινοτικά και καινοτόμα projects, όπως είναι για παράδειγμα δημοτικοί κήποι στην Ολλανδία, δάση στη Ρουμανία, προσωρινή στέγαση για πρόσφυγες στην Ουκρανία κοκ. Γίνονται δε, από φορείς με διαφορετικό προφίλ από εκείνο ενός εισηγμένου κατασκευαστικού Real Estate group, που θέτει το ερώτημα σε επίπεδο πόλης. Ωστόσο, δεν αποκλείεται κάτι τέτοιο επί της αρχής. Η παρουσία του The Ellinikon στις Βρυξέλλες αναδεικνύει σίγουρα την κατανόηση από την πλευρά της εταιρείας ότι τα μεγάλα αναπτυξιακά projects κερδίζονται πρωτίστως στο πεδίο της αφήγησης.
Στο μεταξύ ο οικοδεσπότης ευρωβουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Τσιόδρας φέρεται να προωθεί επιχειρηματικά συμφέροντα και lobby, όπως για παράδειγμα χημικά που ευνοούν τη Louis Vuitton θέτοντας σε δεύτερη μοίρα δημόσια υγεία και περιβάλλον. Διαβάστε το σχετικό δημοσίευμα στα link.
Κοινωνικές πρωτοβουλίες
Μετά την εξώδικη απάντηση σε Δήμους και κατοίκους για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και την όχληση που προκαλείται από τα έργα, σε εκδήλωση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης η εταιρεία παρουσίασε πρωτοβουλίες που έχουν σαν στόχο «τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στους όμορους δήμους και τη θωράκισή τους από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής». Για το σκοπό αυτό, ανακοίνωσε στρατηγικές συνεργασίες με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τα σχετικά δημοσιεύματα αναφέρουν πως το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναλαμβάνει την επιστημονική τεκμηρίωση του αστικού πρασίνου και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. αναλαμβάνει την παρακολούθηση του παραλιακού μετώπου με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τα ύδατα, ο πυθμένας και οι θαλάσσιοι οργανισμοί δεν επηρεάζονται από τις κατασκευαστικές δραστηριότητες. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο, από την πλευρά του, θα αναπτύξει σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα που θα καλύπτει τόσο το Ελληνικό όσο και τους γύρω δήμους, μελετώντας παράλληλα τις επιπτώσεις του έργου στο μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα. Το αίτημα είχε διατυπώσει σχεδόν ένα χρόνο πριν ο Δήμος Γλυφάδας. Εδώ το μήνυμα της Lamda Development προς τους περιοίκους:
Παράλληλα, ανακοινώθηκε πως θα εγκατασταθούν 15 σταθμοί μέτρησης θορύβου και σκόνης στην περίμετρο του Ελληνικού και 3 επιπλέον σε γειτονικούς δήμους. Σύμφωνα με την ίδια εταιρική επικοινωνία, ποσοτική έρευνα που διενεργήθηκε τον Απρίλιο 2025 από την εταιρεία MINDSEARCH, έδειξε ότι το 76% των κατοίκων των όμορων δήμων έχει θετική στάση απέναντι στο έργο, ενώ πάνω από 9 στους 10 δηλώνουν πρόθεση να το επισκεφθούν. Διαβάζουμε στο reader.gr ότι ο σχεδιασμός συνοδεύεται «από ανοιχτό διάλογο στο Viber και το website της εταιρείας, όπου συμμετείχαν περισσότεροι από 1.200 συμπολίτες μας, χαρτογραφήθηκαν τα «θέλω» αλλά και οι εύλογες ανησυχίες τους». Να σημειωθεί ότι η Mindsearch είναι μια εταιρεία που ειδικεύεται κυρίως στις εμπορικές μετρήσεις και τις έρευνες αγοράς. Εδώ ενα βίντεο με τις ανακοινώσεις της εταιρείας για τα θέματα αυτα αναλυτικά:
Επιφυλάξεις απο κατοίκους και Δήμους
Πρέπει να θυμίσουμε ότι μετά από τρεις αιτήσεις ακύρωσης που κατέθεσαν οι Δήμοι Αλίμου και Γλυφάδας στο ΣτΕ και ένα εξώδικο 1000 και πλέον κατοίκων των γειτονικών περιοχών, η εταιρεία δεν κάλεσε στην παρουσίαση κανέναν από τους τοπικούς συλλόγους πολιτών με τους οποίους είναι σε επαφή, όπως λένε οι ίδιοι, αλλά ούτε και τις Δημοτικές αρχές. Το επόμενο δελτίο που θα σας στείλουμε θα αφορά στις αντιδράσεις τους σχετικά με τα παραπάνω και το έργο συνολικά. Συναντήσεις των εταιρειών με τους κατοίκους στα κτίρια των όμορων Δήμων κατά το παρελθόν είχαν οδηγήσει σε φιάσκο, όπως γράφαμε στα πρώτα δελτία, με τους κατοίκους να καταγγέλουν ότι οι εταιρείες δεν τήρησαν τα συμφωνηθέντα σχετικά με την όχληση και τη ρύπανση από τα έργα.
Στο μεταξύ, την Τετάρτη 1η Απριλίου συζητήθηκε στο ΣτΕ η αίτηση ακύρωσης των Δήμων Γλυφάδας και Αλίμου κατά της ΚΥΑ του Δεκεμβρίου 2024 που τροποποιεί το καθεστώς της «Γειτονιάς Μαρίνας Αγίου Κοσμά». Συγκεκριμένα, προβλέπει παράκτια έργα ακριβώς δίπλα στην ελεύθερη παραλία και τη μαρίνα Γλυφάδας με επέκταση βραχίονα, επιχώσεις ~390 μ., προβλήτες και δημιουργία τεχνητής παραλίας, αύξηση της δόμησης στο συγκεκριμένο τμήμα ~40% σε σχέση με αυτό που είχε οριστεί με προηγούμενη ΚΥΑ του 2022 την οποία οι αιτούντες δεν προσέβαλαν — πιθανώς χάνοντας τις σχετικές προθεσμίες (είχε και τότε αυξηθεί σημαντικά η δόμηση σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο). Οι δήμοι υποστηρίζουν ότι τα έργα αυτά θα υποβαθμίσουν τη δημοτική παραλία και τη μαρίνα Γλυφάδας, χωρίς να έχουν μελετηθεί οι επιπτώσεις σε καμία ακτομηχανική μελέτη ή Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το επιχείρημα των Δήμων είναι ότι μια τόσο ουσιώδης παρέμβαση απαιτεί Προεδρικό Διάταγμα και όχι ΚΥΑ. Οι εταιρείες από την άλλη πλευρά υποστήριξαν ότι υπήρχε χρόνος για διαβούλευση που δεν αξιοποιήθηκε.
Πρέπει ακόμη να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια της έρευνας με τους Reporters United για τα πετρελαιοειδή που βρέθηκαν σε κήπους στο Κάτω Ελληνικό, ένα από τα εντυπωσιακά ευρήματα του ρεπορτάζ ήταν ότι το δημόσιο ΕΛΚΕΘΕ αρνήθηκε να μας παραχωρήσει μετρήσεις υδρογονανθράκων για τη θαλάσσια περιοχή του Ελληνικού, αλλά μας παρέπεμψε στη Lamda Development. Αντίστοιχα, σε πλείστες όσες περιπτώσεις οι οριστικές οικοδομικές άδειες εκδόθηκαν αφού είχαν πρώτα δημιουργηθεί τετελεσμένα ή δεν ήταν δυνατός ο δημόσιος έλεγχος λόγω παραλείψεων της εταιρείας. Τέλος πρέπει να σημειώσουμε οτι και το Υπουργείο Περιβάλλοντος δεν μας παραχωρεί τα αναλυτικά στοιχεία των μετρήσεων του 2024 για έλεγχο, αλλά μόνο εκθέσεις με μέσους όρους, γεγονός που εντείνει την εντύπωση της αδιαφάνειας. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε πως ενώ η έκθεση του 2023 που μας έστειλε το ΥΠΕΝ είναι 601 σελίδες η έκθεση του 2024 που ζητήσαμε και μας απέστειλε με δύο εβδομάδες καθυστέρηση σχεδόν, είναι μόλις 32.
Κοιτώντας πίσω πίσω από τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025
Η LAMDA Development ανακοίνωσε τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025 με τους τίτλους να μιλούν για EBITDA 254 εκατ. ευρώ, άνοδο 29%, και καθαρά κέρδη σχεδόν διπλάσια σε σχέση με πέρσι. Τα νούμερα εντυπωσιάζουν — αλλά, όπως συχνά συμβαίνει με τα μεγάλα κατασκευαστικά projects, αξίζει να κοιτάξει κανείς και κάτω από την επιφάνεια. Το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου στο EBITDA (κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων) δεν προέρχεται από λειτουργικά κέρδη σύμφωνα με την παρουσίαση αποτελεσμάτων, αλλά από επαναξιολόγηση ακινήτων ύψους 169 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για λογιστικές αναπροσαρμογές — ανεξάρτητοι εκτιμητές εκτίμησαν ότι τα malls και άλλα assets της εταιρείας αξίζουν σήμερα περισσότερο. Το «καθαρό» λειτουργικό EBITDA, χωρίς αυτές τις αποτιμήσεις, ήταν περίπου 81.8 εκατ. ευρώ — χαμηλότερο από πέρσι, λόγω της απουσίας μεγάλων πωλήσεων οικοπέδων που είχαν ενισχύσει τα αποτελέσματα του 2024.
Από την έναρξη του έργου έως τον Φεβρουάριο του 2026, οι ταμειακές εισπράξεις έφτασαν τα 1,53 δισ. ευρώ, με στόχο τα 2,08 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026 — η εταιρεία κινείται μπροστά από το πρόγραμμά της. Το συνολικό CAPEX (χρήματα που επενδύει μια επιχείρηση για την απόκτηση, αναβάθμιση ή συντήρηση φυσικών παγίων περιουσιακών στοιχείων) ανήλθε σε 1,07 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 1,64 δισ. ευρώ για φέτος. Με άλλα λόγια, εισπράττει πλέον γρηγορότερα από ό,τι ξοδεύει.
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο πάντα έγκυρος Στέλιος Μπούρας στο eurotoday, το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους δανεισμού από την ΕΚΤ αποτελεί απειλή τόσο για την κερδοφορία του έργου όσο και για την ταχύτητα υλοποίησης των οικιστικών μονάδων. Συγκεκριμένα, το ακριβότερο χρήμα εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τόσο τους κατασκευαστές όσο και τους τελικούς αγοραστές κατοικιών, οι οποίοι είναι πιο εκτεθειμένοι στις αυξήσεις επιτοκίων. Το execution risk του έργου (δηλαδή η πιθανότητα να μην επιτευχθούν στόχοι του έργου—όπως το χρονοδιάγραμμα, ο προϋπολογισμός, η ποιότητα ή το τελικό αντικείμενο—λόγω αστοχιών κατά τη φάση της υλοποίησης) επιβαρύνει τη μετοχή της Lamda, με το discount σε σχέση με την Καθαρή Αξία Ενεργητικού (NAV) να έχει διευρυνθεί στο 33% από 23% πριν από λίγους μήνες. Να σημειωθεί ότι τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα στο τέλος του 2025 ανήλθαν σε 804 εκατ. ευρώ, ενώ ο καθαρός δανεισμός βρίσκεται στα 659 εκατ. ευρώ. Επομένως, η απάντηση για το αν το έργο έχει λειτουργική κερδοφορία ή όχι θα δοθεί τους επόμενους 12 με 18 μήνες, όταν ολοκληρωθούν ορισμένα από τα project, όπως ο Riviera Tower. Να σημειωθεί ακόμα ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πίεση μεν σε κόστη στην κατασκευή και την πώληση, οδηγεί σε αναδιάρθρωση την αγορά Real estate, όμως οι αναλύσεις επισημαίνουν ότι οι διαφοροποιημένες πηγές εσόδων και ο δανεισμός φαίνεται πως προστατεύουν την επένδυση παρά τις δομικές αδυναμίες του ελληνικού χρηματιστηρίου και της οικονομίας εν γένει για την οποία οι προβλέψεις του 2026 σχεδιάστηκαν με άλλες εκτιμήσεις για το κόστος ενέργειας. Τα ερωτήματα για το δημόσιο συμφέρον βεβαίως, παραμένουν.
Μπροστά από το χρονοδιάγραμμα ο Riviera Tower
Ο φέρων οργανισμός των 50 ορόφων του Riviera Tower αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2026, περίπου έναν μήνα νωρίτερα από το αρχικό πρόγραμμα που προέβλεπε παράδοση ως τα τέλη Ιουνίου. Στόχος παραμένει η ολοκλήρωσή του το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Αντίστοιχα, το Riviera Galleria αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027, ενώ η έναρξη λειτουργίας τοποθετείται την άνοιξη 2027. Ως ανάδοχος της β’ φάσης του οικιστικού project «Park Rise» επιλέχθηκε η θυγατρική του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με σύμβαση εκτίμησης περίπου 55-60 εκατ. ευρώ. Η παράδοση εκτιμάται για το πρώτο εξάμηνο 2028. Τόσο για το Riviera Galleria, όσο και για το Park Rise εκκρεμούν αιτήσεις ακύρωσης / προσφυγές στο ΣτΕ (Συμβούλιο της Επικρατείας), που μπορεί να επηρεάσουν χρονοδιαγράμματα. Στο μεταξύ η πραγματική πυκνότητα της δόμησης αρχίζει να φαίνεται στα βίντεο που κυκλοφορούν και κάνουν πολλούς να αγανακτούν.
Commercial Hub κατά παρεκκλιση του ΝΟΚ
Με απόφαση του υφυπουργού Χωροταξίας και Αστικού Σχεδιασμού Νίκου Ταγαρά, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χαρακτήρισε το Commercial Hub ως κτίριο ειδικής αρχιτεκτονικής σχεδίασης. Η απόφαση χορηγεί (άλλη μια) παρέκκλιση σε ό,τι αφορά τους ακάλυπτους χώρους και τη φύτευση. Βάσει της απόφασης, το κτίριο επιτρέπεται να είναι κατά 15% μεγαλύτερο σε όγκο σε σχέση με όσα προβλέπει ο ΝΟΚ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της τροποποίησης της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του Commercial Hub. Οι τροποποιήσεις αφορούν συνοπτικά στην κατάργηση της χρήσης γραφείων, στην εισαγωγή της χρήσης «Υπεραγορά», στη μείωση της επιφάνειας των υπογείων κατά περίπου 91.000 τ.μ., καθώς και στη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης στον 1ο και 2ο όροφο και στο δώμα του κτιρίου.
Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αναπτύξεις της Lamda Development εντός της έκτασης, με το The Ellinikon Mall — επένδυση εκτιμώμενης αξίας σχεδόν 600 εκατ. ευρώ — να τοποθετείται στον πυρήνα του Commercial Hub, μαζί με τον πύργο μικτής χρήσης και το Retail Park. Το Ellinikon Mall θα διαθέτει έκταση 100.000 τ.μ., 350 καταστήματα και βιτρίνες συνολικού μήκους 7 χλμ., καθιστώντας το μεγαλύτερο εμπορικό συγκρότημα της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα στη Νότια Ευρώπη.
Κοινόχρηστοι χώροι και ποδηλατόδρομος
Η οριστική μελέτη αρχιτεκτονικής τοπίου για τους κοινόχρηστους χώρους — αστικό πράσινο, πλατείες, διαδρομές κατατέθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) προς έγκριση. Πρόκειται ουσιαστικά για το «δημόσιο» κομμάτι του έργου — ό,τι θα είναι ορατό και προσβάσιμο στο κοινό πριν ολοκληρωθούν τα μεγάλα κτιριακά projects.
Από την άλλη πλευρά, ο ποδηλατόδρομος που θα διέτρεχε την Αθηναϊκή ριβιέρα σκάλωσε και πάλι σε πολλά σημεία σύμφωνα με αυτό το δημοσίευμα, το οποίο θεωρεί αυτονόητο ότι δεν θα περάσει από την επένδυση, αλλά θα την παρακάμψει και θα συνεχίσει δίπλα στην παραλία πριν και μετά. Αν αυτή η εξαίρεση είναι αυτονόητη γιατί δεν είναι κατανοητό ότι και όλοι οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι (Δήμοι, περιφέρεια, ανάδοχος) μπορεί να ζητούν εξαιρέσεις ή να καθυστερούν;
Ο Αττικός πύργος της βαβέλ
Με λυρικό τρόπο ο αρθρογράφος της Εφημερίδας των Συντακτών, Γιάννης Κιμπουρόπουλος σχολιάζει τη θέα του ουρανοξύστη που απλώνει τη σκιά του στο αττικό τοπίο: «Κι ίσως κάποτε, σε μερικές ή πολλές επόμενες γενιές, όταν θα έχει κλείσει τον κύκλο του και οι πλούσιοι κάτοικοί του εγκαταλείψουν το παραθαλάσσιο ενδιαίτημά τους για να κατακτήσουν τις επόμενες Ριβιέρες τους, το The Ellinikon αφεθεί στην παρακμή του, ένα μνημείο απληστίας, επίδειξης, πλάνης, αλαζονείας, με σύμβολο τον αττικό πύργο της Βαβέλ»
Διαβάστε: ΕφΣυν: ΚΙΜΠΙ | ΒΑΒΕΛ
Από το κλειστό ξιφασκίας στο Ελληνικό σε… ιδιωτικό κτήματα της Ηπείρου
Πάνελ, σίδερα, συστήματα εξαερισμού, πόρτες και γεννήτριες από Ολυμπιακές εγκαταστάσεις του Ελληνικού μεταφέρθηκαν νύχτα σε κτήμα στην Αγία Μαρίνα Λυκοτρίχι των Ιωαννίνων, ιδιοκτησίας ή χρήσης των γιων του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη — Γιώργου και Φιλίκου. Τα υλικά προέρχονται κυρίως από το κλειστό ξιφασκίας και πιθανώς από το κλειστό μπάσκετ, και σύμφωνα με τον Τύπο της περιοχής, χρησιμοποιήθηκαν για κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και μετατροπή αποθήκης σε στάβλο. Τα υλικά προορίζονταν αποκλειστικά για ανακύκλωση ως «σκραπ». Οποιαδήποτε άλλη χρήση απαγορεύεται ρητά.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ένας επιχειρηματίας, ο Χρ. Πρίτσας, ο οποίος φέρεται στα σχετικά δημοσιεύματα να συνδέεται με εγκληματική οργάνωση. Μεταξύ των διαπιστωθεισών παρατυπιών ξεχωρίζουν: συμφωνητικό 51.000 ευρώ με τιμολόγιο μόλις 31.000 ευρώ, καταγραφή ποσοτήτων σε τόνους αντί για τετραγωνικά μέτρα, μη έκδοση ζυγολόγιων, και παράνομη εκφόρτωση — η οποία δεν έγινε στη δηλωθείσα τοποθεσία της Πολιτσιώρας Μετσόβου, αλλά στο κτήμα της οικογένειας.
Παράλληλα, και πέρα από το σκάνδαλο, αποκαλύπτεται μια δεύτερη μεταφορά ολυμπιακών υλικών προς την Ήπειρο — αυτή τη φορά επίσημη. Ο μεταλλικός σκελετός του κλειστού γυμναστηρίου μπάσκετ-χάντμπολ του Ελληνικού αποσυναρμολογήθηκε το 2022 από την Intrakat, με εντολή της Lamda Development, και μεταφέρθηκε στην περιοχή Κατσικά των Ιωαννίνων, για να γίνει νέο πολυδύναμο αθλητικό κέντρο της Περιφέρειας Ηπείρου με κόστος: περίπου 3,5 εκατ. ευρώ από το Περιφερειακό Ταμείο, του οποίου πρόεδρος είναι ο ίδιος ο Καχριμάνης.
Επιπλέον υλικά από την ίδια κατεδάφιση αγοράστηκαν από τον γιο Καχριμάνη από την Intrakat, ενώ η Περιφέρεια πλήρωσε χωριστά 24.800 ευρώ για «λύσιμο και φόρτωμα μη συμφωνηθέντων υλικών» — μια διατύπωση που γεννά νέα ερωτηματικά.
Τι απέγιναν τα Ολυμπιακά ακίνητα;
Από τις έξι κύριες αθλητικές εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν στο Ελληνικό για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, καμία δεν λειτουργεί σήμερα ως αθλητικός χώρος.
Κλειστό Μπάσκετ/Χάντμπολ (Hellinikon Olympic Arena, ~50 εκατ. ευρώ): Η ακριβότερη εγκατάσταση. Αποσυναρμολογήθηκε το 2022 και μεταφέρθηκε στα Ιωάννινα, με χρήματα του Περιφερειακού Ταμείου Ηπείρου.
Κέντρο Κανόε-Καγιάκ Σλάλομ (~40 εκατ. ευρώ): Μοναδικό παγκοσμίως, καθώς χρησιμοποιούσε θαλασσινό νερό. Εγκαταλείφθηκε από το 2014, με αποξηραμένη πίστα. Εντάσσεται πλέον στο Metropolitan Park ως τεχνητή λιμνούλα, με τα υλικά του να ανακυκλώνονται επιτόπου για την κατασκευή δρόμων.
Κλειστό Ξιφασκίας: Αποσυναρμολογήθηκε. Τα υλικά του βρέθηκαν σε κτήμα της οικογένειας Καχριμάνη, σύμφωνα με δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, αντί στο χυτήριο.
Γήπεδο Χόκεϊ (~25 εκατ. ευρώ): Κατεδαφίστηκε πλήρως. Ο χώρος εντάσσεται στο νέο Metropolitan Park.
Γήπεδο Ράγκμπι (~20 εκατ. ευρώ): Κατεδαφίστηκε. Υλικά επαναχρησιμοποιήθηκαν εντός του project Ellinikon.
Κέντρο Μπέιζμπολ/Ποδόσφαιρο (~15 εκατ. ευρώ): Χρησιμοποιήθηκε προσωρινά από ποδοσφαιρικές ομάδες (μεταξύ άλλων Εθνικός και ΑΕΚ), κατεδαφίστηκε το 2022.
Το Μαϊάμι της Ευρώπης
Ένα από τα κείμενα που ασκούν κριτική στο έργο και εμφανίζονται όλο και συχνότερα τελευταία, είναι και αυτό του Δημήτρη Τζιώτη, κατοίκου των νοτίων προαστίων, συμβούλου στρατηγικής και στελέχους της ομάδας διεκδίκησης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004:
«Το πρόβλημα δεν είναι απλώς η κλίμακα της δόμησης. Οι χρήσεις που διαμορφώνονται δεν συνομιλούν με την ιστορία της πόλης ούτε με το τοπίο της Αττικής. Υπηρετούν μόνο την αγορά. Για δεκαετίες το πολιτικό σύστημα της χώρας διαβεβαίωνε ότι η Αθήνα δεν θα αποκτήσει καζίνο. Η δέσμευση αυτή εγκαταλείφθηκε χωρίς ιδιαίτερη συζήτηση. Η ανάπτυξη της πρωτεύουσας οργανώνεται πλέον γύρω από τον τζόγο. Η πόλη παύει να είναι ένα δημιούργημα της κοινωνίας και μετατρέπεται σε σκηνικό μιας κενής αναπτυξιακής δραστηριότητας. Μετά από μισό σχεδόν αιώνα, εφαρμόζεται το σχέδιο του Παττακού για το Μαϊάμι της Ευρώπης».
Ιδιώτες θα συντηρησουν τους δρόμους της Αττικής
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιχειρεί με νέο θεσμικό πλαίσιο να ξεμπλοκάρει μια σειρά μεγάλων έργων υποδομής στην Αττική που έχουν προταθεί από την αγορά μέσω της διαδικασίας των Πρότυπων Προτάσεων και εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ. Τα projects αυτά παρέμεναν ανενεργά για τρία χρόνια, καθώς ο νόμος των Πρότυπων Προτάσεων που κατατέθηκε το 2022, δεν εφαρμόστηκε στην πράξη. Οι Πρότυπες Προτάσεις επιτρέπουν σε ιδιώτες να προτείνουν υλοποίηση έργων υποδομής, καταθέτοντας κοστολογημένη μελέτη που προβλέπει τόσο τη χρηματοδότηση όσο και το χρονοδιάγραμμα — με αντίκρισμα την ταχύτερη ωρίμανση και δημοπράτησή τους. Με λίγα λόγια: ο ιδιώτης σχεδιάζει, χρηματοδοτεί και χτίζει· αποπληρώνεται μέσω διοδίων ή μακροχρόνιων παραχωρήσεων. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, οι Πρότυπες Προτάσεις δεν αποτελούν εργαλείο χρηματοδότησης έργων, αλλά μηχανισμό ωρίμανσης και προετοιμασίας μεγάλων έργων υποδομής — διευκρίνιση που αποκτά σημασία σε μια περίοδο όπου το ΕΣΠΑ δεν χρηματοδοτεί οδικά έργα στην Αττική και οι δημόσιοι πόροι είναι περιορισμένοι. Οι εταιρείες διεκδικούν:
Νέο αυτοκινητόδρομο Ελευσίνα–Οινόφυτα («Παράκαμψη Αττικής», ~45 χλμ.), που στοχεύει στην αποσυμφόρηση της Λεωφόρου Κηφισού (έχει ξεπεράσει τα όριά της με εκτεταμένα καθημερινά μποτιλιαρίσματα). Η πρόταση υποβλήθηκε από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Τρία έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,5 δισ. ευρώ: τη σήραγγα Ηλιούπολης (σύνδεση Ελληνικού με αεροδρόμιο, επέκταση Δυτικής Περιφερειακής Υμηττού), καθώς και επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Λαύριο. Το πακέτο κατατέθηκε από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (36%) – AKTOR (32%) – ΑΒΑΞ (32%)
Το μοντέλο παραχώρησης έχει λειτουργήσει σε πολλές χώρες για μεγάλα έργα υποδομής. Έχει, όμως, γνωστά μειονεκτήματα: ο οδηγός πληρώνει διόδια για 30-40 χρόνια, ενώ το Δημόσιο διαπραγματεύεται από αδύναμη θέση όταν η μελέτη έχει εκπονηθεί από τον ίδιο τον ιδιώτη που θέλει να αναλάβει το έργο. Αυτό ακριβώς το τελευταίο σημείο έχει επισημάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο (σε γενικότερες αναφορές για ΣΔΙΤ/παραχωρήσεις): η ασυμμετρία πληροφορίας μεταξύ αναθέτουσας αρχής και αναδόχου, όταν ο δεύτερος είναι αυτός που όρισε το αντικείμενο, δημιουργεί δομικό πλεονέκτημα που δεν εξαλείφεται εύκολα από κανένα νομοσχέδιο. Επιπλέον, από τις δύο κύριες προτάσεις που βρίσκονται στα συρτάρια του υπουργείου, και τις δύο έχει υποβάλει η ίδια εταιρεία — η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μόνη στη μία περίπτωση και σε κοινοπραξία με ΑΒΑΞ και ΑΚΤΩΡ στην άλλη. Τρεις όμιλοι, δύο προτάσεις, δισεκατομμύρια σε παραχωρήσεις. Η αγορά, προφανώς, είναι μικρή, όμως η ολιγοπωλιακή δομή της δυσχεραίνει έτι περαιτέρω τη διαπραγματευτική ισχύ του Δημοσίου. Η Αθήνα χρειάζεται κι άλλους δρόμους και μάλιστα με διόδια για μια γενιά, ή περισσότερη βιώσιμη δημόσια μετακίνηση;
Το πολεοδομικό πρόβλημα της μετακίνησης στην Αθήνα
Η Αθήνα διαθέτει μέσα σταθερής τροχιάς, αλλά ο τρόπος που αυτά έχουν σχεδιαστεί μετατρέπει κάθε περιφερειακή μετακίνηση σε γολγοθά, καθώς «όλες οι γραμμές συγκλίνουν προς το κέντρο», επισημαίνει ο Θανάσης Τσιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων. Από την Κηφισιά ως το Περιστέρι, από τη Γλυφάδα ως το Κερατσίνι — μεγάλα τμήματα του λεκανοπεδίου παραμένουν αποκομμένα από ένα αξιόπιστο δίκτυο αστικών συγκοινωνιών. Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ταξίδι από την Κηφισιά στο Περιστέρι απαιτεί υποχρεωτική στάση στην Ομόνοια και τουλάχιστον 45 λεπτά. Μια περιφερειακή σύνδεση θα έκοβε τον χρόνο αυτό στο μισό, λέει ο ίδιος σε δημοσίευμα του reader.gr.
Στα βόρεια προάστια, περιοχές όπως η Νέα Ερυθραία, η Άνοιξη και ο Άγιος Στέφανος παραμένουν εκτός σταθερής τροχιάς, ενώ η Λεωφόρος Κηφισίας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο επιβαρυμένα οδικά σημεία της Αττικής. Στο νότιο παραλιακό μέτωπο, η Γλυφάδα — με τη ραγδαία ανάπτυξη που φέρνει το The Ellinikon — δεν διαθέτει ακόμη Μετρό, και το Τραμ δεν επαρκεί για τον όγκο των καθημερινών μετακινούμενων. Στη δυτική πλευρά, Κερατσίνι και Δραπετσώνα — με πληθυσμό που αγγίζει τους 90.000 κατοίκους — εξυπηρετούνται αποκλειστικά από λεωφορεία, με τον κοντινότερο σταθμό Μετρό να βρίσκεται σε σημαντική απόσταση από τον κεντρικό αστικό ιστό.
Η Γραμμή 4 του Μετρό, που θα συνδέσει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή μέσω 15 νέων σταθμών — ανάμεσά τους Κυψέλη, Εξάρχεια και Γαλάτσι — αναμένεται να παραδοθεί στο επιβατικό κοινό μετα το 2030, ενώ εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί περίπου 340.000 επιβάτες ημερησίως. Στα δυτικά, η επέκταση της Γραμμής 2 προς Ίλιον, προϋπολογισμού 550 εκατ. ευρώ, θα περιορίσει τη διαδρομή ως το Σύνταγμα σε 20 λεπτά. Στο νότο, στις αρχές του 2026 ξεκίνησαν οι μελέτες για την κάλυψη της Γλυφάδας, με σχεδιασμό δύο κλάδων: έναν προς την Άνω Γλυφάδα και έναν μέσω Ελληνικού.
Ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο
Αν δεν το έχετε δεί ήδη, ο Μιχάλης Παναγιωτάκης, έτερον ήμισυ του Νήματος, ξεκίνησε τις ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου συγκεντρώνει, αναλύει και συνθέτει ανασκοπήσεις του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, καθώς συμβαίνει. Εγγραφείτε ακολουθώντας το παρακάτω λινκ
>>> Μια έρευνα για το Ελληνικό >>> Η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2024 έχει μπεί στην τελική της φάση>>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους >>>
Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος
#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;
#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.
#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;
#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα
#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν
#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης
#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο
#8: Τα ανοιχτά μέτωπα με τους κατοίκους των γύρω περιοχών
#9: Μαγική εικόνα
#10: Ποιος θα δώσει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια;
#11: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ κατοίκων και εταιρειών για το περιβάλλον
#12: Οι χρυσοφόρες εστίες
#13: Πρώτη περιβαλλοντική νίκη του Αλίμου για το ρέμα Τραχώνων



