#Ελληνικό 14: Ντουμπάι της Μεσογείου στα εργασιακά
Το εργατικό δυστύχημα φέρνει στο προσκήνιο ξανά το Ελληνικό. Δημοσιεύματα στον ελληνικό & διεθνή Τύπο θέτουν ερωτήματα για το εργασιακό καθεστώς, το πολεοδομικό, περιβαλλοντικό αποτύπωμα της επένδυσης

Το σημερινό δελτίο θα ήταν αφιερωμένο στον Εξωραϊστικό, Πολιτιστικό και Περιβαλλοντικό Σύλλογο πολιτών «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος», αν δεν είχε μεσολαβήσει το εργατικό δυστύχημα. Πρόκειται για το Σύλλογο πολιτών που πρωταγωνίστησε κινηματικά και νομικά προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τη σωτηρία του ρέματος Τραχώνων και ίσως και άλλων ρεμάτων σε όλη τη χώρα. Ιδρύθηκε το 1998 και έκτοτε κρατάει σταθερά ζωντανό τον κοινωνικό δεσμό των κατοίκων του παλαιού Αλίμου, παρά τον μετασχηματισμό που υφίσταται η γειτονιά λόγω γειτνίασης παλαιότερα με το αεροδρόμιο και τώρα με την επένδυση του Ελληνικού. Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά στο λιμανάκι των αλιέων Αλίμου, στα δύο λεπτά από την πολύβουη Ποσειδώνος, έχουν καταγραφεί 158 είδη σπάνιων πτηνών. Ανάμεσά τους και ορισμένα θηλαστικά όπως αλεπού, σκαντζόχοιρος και μεσογειακή φώκια. Ο «Θουκυδίδης Αλιμούσιος» άνοιξε το δρόμο με τη δράση του για την αξιοποίηση και ανάδειξή του. «Όταν κινητοποιείται ο κόσμος, πάντα κάποιο αποτέλεσμα υπάρχει» λέει η κα Κοιλάκου, πρόεδρος του Συλλόγου. Περισσότερα στην Εφημερίδα των Συντακτών.
Το δυστύχημα του Αιγύπτιου εργάτη φέρνει το Ελληνικό ξανά στην επικαιρότητα

Όταν απορρίφθηκε ο νέος ΝΟΚ από το ΣτΕ, μετά από προσφυγή του Δήμου Αλίμου πριν από μερικούς μήνες, δημιουργήθηκε μια ανωμαλία στην αγορά που μόνο μηχανικοί και εργολάβοι μπορούσαν να αντιληφθούν. Με τις αναστολές των οικοδομικών αδειών, η πιάτσα άδειασε από τεχνίτες και μάστορες, οι οποίοι απορροφήθηκαν αμέσως σε εργοτάξια του Ελληνικού με καλύτερα μεροκάματα. Εργολάβοι των νοτίων προαστίων λένε χαρακτηριστικά πως χάλασαν ακόμα και σχέσεις πολλών ετών εξαιτίας αυτού του γεγονότος. Αυτό που δεν περίμεναν οι 2.500 εργαζόμενοι περίπου που εγκατέλειψαν τις οικοδομές για να απορροφηθούν στα 40 εργοτάξια του έργου, είναι ότι μπορεί να συναντούσαν επισφαλείς ή επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, όπως συχνά συμβαίνει σε μικρά έργα.
Τον Απρίλιο του 2025, μια πτώση από δέκα μέτρα ύψος σε οικοδομή της REDEX (όμιλος Κοπελούζου), άφησε παραπληγικό έναν 57χρονο εργάτη. Δεν είχαν ληφθεί προστατευτικά μέτρα στην οικοδομή που εργαζόταν. παρά είχαν κρυφθεί. Ωστόσο, τόσο η Lamda Development ως κύριος ανάδοχος του έργου, όσο και η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας άφηναν να εννοηθεί (ή δήλωναν ευθέως) αδυναμία ελέγχου και επιβολής των μέτρων λόγω της μεγάλης κλίμακας και πολυπλοκότητας του έργου. Το Σωματείο Ελληνικού ζήτησε τότε αυστηροποίηση των μέτρων ασφάλειας και τη δημιουργία υγειονομικής μονάδας εντός του χώρου για την αντιμετώπιση των ελαφρύτερων ατυχημάτων.
Θα περίμενε κανείς το γεγονός εκείνο να σημάνει συναγερμό στις εταιρείες, όμως δε συνέβη κάτι τέτοιο. Το μεσημέρι του περασμένου Σαββάτου 6 Δεκεμβρίου, ο 27χρονος Αιγύπτιος εργάτης Τζαμάλ Αμπντάλ, πατέρας τριών παιδιών έχασε τη ζωή του έπειτα από πτώση από τον δεύτερο όροφο υπό κατασκευή κτιρίου. Αυτή τη φορά το δυστύχημα έγινε σε εργοτάξιο της εταιρείας ΕΛΕΜΚΑ (θυγατρική της ΜΕΤΚΑ, συμφερόντων Μυτιληναίου) στο έργο «Little Athens» που ανήκει στην ίδια τη Lamda Development και όχι σε τρίτη εταιρεία.
Ο Τζαμάλ Αμπντάλ ήταν Αιγύπτιος με προσωρινό ΑΜΚΑ, που βρισκόταν στη χώρα με αίτηση ασύλου, υποδηλωμένος στην ΕΡΓΑΝΗ (σύμφωνα με το Σωματείο), ενώ και ο εργαζόμενος που τραυματίστηκε και διακομίστηκε στο Ασκληπιείο Βούλας τρεις μέρες μετά φαίνεται πως ήταν και εκείνος Αιγύπτιος με ελλιπή ένσημα. Η Επιθεώρηση Εργασίας σφράγισε το έργο, καθώς υπήρχαν ελλιπή μέτρα ασφάλειας, και οι εργαζόμενοι κατέβηκαν σε 48ωρη απεργία με κεντρικό αίτημα να σταματήσει η εργασιακή εξάντληση και τα εξοντωτικά ωράρια.
Το Σωματείο Εργαζομένων κατήγγειλε για άλλη μια φορά ότι δεν τηρούνταν τα μέτρα ασφάλειας, όπως κιγκλιδώματα και κουπαστές που θα μπορούσαν να αποτρέψουν την πτώση, και υπογράμμισε ότι η εντατικοποίηση (με δεκάωρη απασχόληση και δυο Σαββατοκύριακα το μήνα) παραβιάζει ακόμα και τις συμβατικές προβλέψεις.
Από την πλευρά της, η LAMDA Development εξέφρασε «βαθύτατη λύπη» για τον θάνατο και ανέφερε ότι η διαχείριση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων γίνεται σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και τα διεθνή πρότυπα. Πρέπει να σημειώσουμε ότι την εποπτεία των έργων ασκεί η εταιρεία Hill International, η οποία μεταξύ άλλων παρέχει construction supervision services και construction safety services. Αν αυτό δεν αφορά στην τήρηση της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, δεν καταλαβαίνουμε τι μπορεί να σημαίνει. Επιπλέον, η Lamda ιδρύει δική της Construction Business Unit (CBU) σύμφωνα με δημοσίευμα, το οποίο ερμηνεύει την κίνηση σαν ανάληψη του ελέγχου και συνακόλουθα της ευθύνης της κατασκευής των έργων της. Τόσο στο δυστύχημα του περασμένου Σαββάτου, στην οικοδομή της ΕΛΕΜΚΑ, όσο και στο ατύχημα που ακολούθησε λίγες μέρες μετά σε άλλη οικοδομή της ΕΛΕΜΚΑ (ξανά), αλλά στο ίδιο έργο, η εικόνα που παρουσιάζεται φανερώνει μεγάλα κενά τόσο στην εφαρμογή της νομοθεσίας όσο και στον έλεγχο τήρησής της.
Τα 13ωρα στη ρίζα του προβλήματος
Μιλώντας στην εκπομπή «Αντίδοτο» του Γ. Αυγερόπουλου στον Αθήνα 9,84, ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) της ΓΣΕΕ και πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ), ανέφερε ότι μέχρι σήμερα για το 2025 καταγράφονται περισσότεροι από 190 νεκροί και 310 τραυματίες.
«Το βασικό αίτιο είναι η καταπόνηση από την εργασία, το δεύτερο είναι η μη κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις. Το τρίτο είναι η διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών της Επιθεώρησης Εργασίας που ανεξαρτητοποιήθηκε πριν από τέσσερα χρόνια αλλά έχει μεγάλα κενά σε ό,τι αφορά τη λειτουργία, τη διοίκηση, τη στελέχωση και την τεχνολογική επάρκεια και είναι αποκομμένη από τους κοινωνικούς εταίρους», είπε στην εκπομπή προσπαθώντας να εξηγήσει το πρόβλημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση θέσπισε το νομοθετικό πλαίσιο σε συνεργασία με τους εργοδότες, αγνοώντας τις θέσεις των εργαζομένων. Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά.
Όπως γράψαμε σε δύο προηγούμενα ρεπορτάζ, τόσο τα δυστυχήματα όσο και τα ατυχήματα αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. «Δεν υπάρχει καμία διαδικασία ελέγχου από τους κοινωνικούς εταίρους, παρά μόνο μια φορά το χρόνο από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Έχουμε σοβαρό ζήτημα στην εφαρμογή των νόμων. Η εργοδοτική πλευρά αισθάνεται πάρα πολύ ισχυρή απέναντι στην εργατική πλευρά.»
Παρέμβαση για το θέμα έκανε εχτές (15/12) ο Ρουβίκωνας στο σπίτι της Υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως στο Ψυχικό.
Κενά στον έλεγχο της ασφάλειας στην εργασία
Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση υποβαθμίζει συστηματικά την Επιθεώρηση εργασίας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από τον Ιανουάριο έως και τον Νοέμβριο του 2025, η Αρχή πραγματοποίησε 75.120 ελέγχους, επέβαλε 16.049 κυρώσεις και πρόστιμα ύψους 48.645.842,00 ευρώ. Επισήμως η Αρχή ενημερώνει ότι αναμένεται να καταγραφεί ρεκόρ ελέγχων. Ανεπίσημα παράγοντες της Επιθεώρησης λένε πως ακόμα και αν αυξάνονταν τα στελέχη της, θα ήταν πολύ δύσκολο ή αδύνατον να ασκήσουν αποτελεσματικό έλεγχο στο Ελληνικό. Σύμφωνα με τους ίδιους, υπάρχουν δύο κλιμάκια που είναι αφιερωμένα στο έργο (είχαν αναφερθεί τρία σε προηγούμενο ρεπορτάζ). Ο λόγος για τον οποίο οι αιφνιδιαστικοί έλεγχοι αποτυγχάνουν είναι ότι οι εργολάβοι ειδοποιούνται άμα την εμφάνιση των κλιμακίων στην είσοδο του εργοταξίου και παριστάνουν ότι λαμβάνουν τα μέτρα προστασίας. Ανεπίσημα, μας λένε ακόμη ότι ένα βασικό πρόβλημα είναι η άγνοια των δικαιωμάτων εργαζομένων που έρχονται από τρίτες χώρες και δε μιλούν τη γλώσσα ή δεν έχουν εργαστεί σε οικοδομές στις χώρες καταγωγής. Μια ερμηνεία που μας δόθηκε ακόμα από στελέχη της Αρχής είναι ότι η κακοκαιρία καθυστέρησε τα έργα με αποτέλεσμα να εντατικοποιηθεί η εργασία στα εργοτάξια, κάτι που είχε ως συνέπεια τα ατυχήματα. Αυτή είναι μια εικόνα που συναντάμε ξανά και ξανά στο Ελληνικό, ενώ εμμέσως επιβεβαιώνεται και από την ίδια την εταιρεία (δες το βίντεο του σωματείου). Όπως και στα προηγούμενα ρεπορτάζ μας, η Επιθεώρηση Εργασίας μας ανέφερε ότι δοκιμάζεται πιλοτικά η χρήση drones.
Ωστόσο, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι η εικόνα που σχηματίζεται μάλλον εκθέτει την Lamda Development, η οποία φέρεται να αφήνει ελεύθερη την είσοδο σε εργάτες με παράτυπες συμφωνίες, να μη διευκολύνει την πρόσβαση των αρχών και να απαγορεύει την πρόσβαση οιουδήποτε τρίτου. Έκθετη όμως εμφανίζεται και η Επιθεώρηση Εργασίας όμως, η οποία δε φαίνεται να βρίσκει τρόπο να εποπτεύσει αποτελεσματικά ένα τόσο σημαντικό έργο, το οποίο μάλιστα έχει συγκεντρώσει το σύνολο σχεδόν του κατασκευαστικού κόσμου της Αττικής σε ένα σημείο. Το επόμενο απεργιακό ραντεβού των οικοδόμων ήταν σήμερα στο Σύνταγμα στη συγκέντρωση της ΑΔΕΔΥ κατά του νέου προϋπολογισμού της κυβέρνησης.
Κενά και στην ενημέρωση
Μετά το δυστύχημα ερωτήσεις κατέθεσαν στη Βουλή το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως οφείλουμε να ξεχωρίσουμε την ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων προς την υπουργό Εργασίας που κατέθεσε η Πέτη Πέρκα, και εννέα βουλευτές της Νέας Αριστεράς. Ο λόγος είναι ότι από το ρεπορτάζ επιβεβαιώνεται διαρκώς πως ο τεμαχισμός του έργου, οι εργολαβίες και η άρση της ευθύνης του κύριου αναδόχου που είχε θεσπίσει ως υπουργός Εργασίας η Έφη Αχτσιόγλου (δες τα προηγούμενα δελτία μας), βρίσκονται στη ρίζα του προβλήματος. Αυτό που το ρεπορτάζ δεν έχει κατορθώσει μέχρι στιγμής είναι να τεκμηριώσει αυτή την εικόνα που συνάγεται εμπειρικά και από τα συμφραζόμενα βάσει των συμβολαίων που υπογράφουν μεταξύ τους οι κατασκευαστικές εταιρείες. Η Πέτη Πέρκα ζητάει μεταξύ άλλων να της δοθούν τα πρωτόκολλα υγείας και ασφάλειας που εφαρμόζει η αναθέτουσα εταιρεία και οι υπεργολάβοι της, τα πορίσματα της Επιθεώρησης Εργασίας (πρώην ΣΕΠΕ) κ.ά. Εφόσον παρασχεθούν τα έγγραφα θα δούμε και ποια ακριβώς είναι τα κενά στη νομοθεσία και την εφαρμογή της.
Le Monde: «Ο επενδυτής έχει ήδη κερδίσει!»
Η ανταποκρίτρια της μεγαλύτερης γαλλικής εφημερίδας στην Αθήνα, Μαρίνα Ραφενμπερκ, γράφει μια καλή σύνοψη για το Ελληνικό με τα επιχειρήματα και τους πρωταγωνιστές, εντεύθεν κακείθεν. Ένα απόσπασμα: «Γιατί ισχυρίζονται ότι προσφέρουν ένα πάρκο στους Αθηναίους, ενώ χτίζουν μια μαρίνα για μεγάλα γιοτ, άφθονες πισίνες και περιφραγμένες κοινότητες όπου οι κάτοικοι θα μπορούν να εισέρχονται μόνο με κάρτες;» λέει ο δάσκαλος (Σταύρος Γκούζος) με οργή. Διαβάστε το ρεπορτάζ εδώ και στα ελληνικά εδώ.
Το ιστορικό της επένδυσης
Στο δεύτερο μισό της εκπομπής του Press Project, η Πολίνα Πρέντου, αρχιτέκτων, πολεοδόμος και ερευνήτρια του Εργαστηρίου Αστικού Σχεδιασμού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και μια από τους τρεις εμπειρογνώμονες που διαπραγματεύτηκαν το έργο με την Τρόικα και πέτυχαν να παραμείνει ανοιχτό ένα τμήμα της παραλίας του Ελληνικού, ανατρέχει στην ιστορία του έργου και εξηγεί ποια είναι τα προβλήματα με τρόπο συνοπτικό και κατανοητό.
Κέρδη 2,2 δις και επιτάχυνση των έργων
Η Lamda Development ανακοίνωσε ότι τα έσοδα από το έργο Ellinikon έχουν φτάσει τα 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι σήμερα, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην τελευταία παρουσίαση προς τους επενδυτές του Δεκεμβρίου 2025. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει πωλήσεις κατοικιών, συναλλαγές οικοπέδων και συμφωνίες με επενδυτές. Παρά το κοινωνικό κλίμα που δημιουργείται από τα εργατικά ατυχήματα και το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης που αναζωπυρώνεται εξαιτίας τους, η εταιρεία ανακοινώνει σημαντικά κέρδη. Η κατασκευή του πύργου βρίσκεται στον 31ο όροφο, το εμπορικό κέντρο (350 καταστήματα, 64% προ-ενοικιασμένα) στοχεύει στην ολοκλήρωσή του το 2028, ενώ το Riviera Galleria (100 καταστήματα, 78% προ-ενοικιασμένα) προγραμματίζεται να ανοίξει στα τέλη του 2026. Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η εταιρεία είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού.
>>> Μια έρευνα για το Ελληνικό >>> Όπως γνωρίζετε η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2024 στηρίζεται αποκλειστικά από τους αναγνώστες του Νήματος. Με άλλα λόγια δεν ξέρουμε αν είναι βιώσιμο το Ελληνικό, αλλά πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να είναι βιώσιμη η έρευνα για αυτό >>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους >>>.
Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος
#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;
#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.
#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;
#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα
#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν
#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης
#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο
#8: Τα ανοιχτά μέτωπα με τους κατοίκους των γύρω περιοχών
#9: Μαγική εικόνα
#10: Ποιος θα δώσει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια;
#11: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ κατοίκων και εταιρειών για το περιβάλλον
#12: Οι χρυσοφόρες εστίες
#13: Πρώτη περιβαλλοντική νίκη του Αλίμου για το ρέμα Τραχώνων



